Ở Tây Ninh mới mà đi làm TP.HCM hằng ngày là chuyện nhiều người đang làm, nhưng chỉ thật sự hợp khi nhà nằm ở vùng giáp ranh như Đức Hòa, Bến Lức, Cần Giuộc, Trảng Bàng (tên gọi cũ) và chỗ làm nằm ở phía tây, tây nam thành phố. Mỗi chiều thường mất từ khoảng bốn mươi lăm phút tới hơn một tiếng rưỡi, tùy giờ xuất phát và tuyến đi. Quá mức đó, sau vài tháng người ta thường chọn hoặc dọn lên thành phố, hoặc tìm việc gần nhà.
Con số trên bản đồ luôn đẹp hơn thực tế. Bản đồ không tính cảnh dừng chờ ở các nút giao cửa ngõ, cơn mưa chiều bất chợt, xe container chen làn, hay một vụ va quẹt nhỏ làm cả đoạn đường đứng yên. Người đi lâu năm tính thời gian theo kinh nghiệm, cộng sẵn một khoảng dự phòng.
Bài này kể lại những gì người đi về mỗi ngày học được: tuyến nào, giờ nào, đi bằng gì, và làm sao giữ sức lâu dài.
Những trục đường người đi làm hay dùng
Quốc lộ 1 qua Bến Lức. Trục quen của người ở Bến Lức, Tân An đi vào phía tây nam thành phố. Đông xe tải, đoạn cửa ngõ thường kẹt giờ cao điểm.
Cao tốc TP.HCM – Trung Lương. Dành cho ô tô, nhanh khi thông, nhưng nút ra vào phía thành phố hay ùn. Xe máy không được đi.
Các tỉnh lộ từ Đức Hòa sang vùng Hóc Môn, Bình Chánh. Người Đức Hòa đi làm phía tây bắc thành phố hay dùng. Đoạn qua khu công nghiệp đông nghẹt lúc tan ca.
Quốc lộ 50 từ Cần Giuộc. Hướng vào phía nam thành phố. Đường đông, xe tải chở hàng nhiều, đoạn qua các thị trấn cũ hay chậm.
Quốc lộ 22 từ Trảng Bàng qua Củ Chi. Trục chính của người Tây Ninh cũ đi xuống thành phố. Xe khách, xe tải về cửa khẩu chạy nhiều.
Đường nhỏ "lách" qua xóm. Ứng dụng bản đồ hay gợi ý đường nhỏ khi kẹt. Ban ngày thì được, buổi tối đường vắng và thiếu đèn thì nên cân nhắc.
Phà, cầu tạm, đường đang thi công. Vùng hạ Vàm Cỏ có đoạn phụ thuộc cầu, phà. Công trình làm đường thay đổi luồng xe theo từng tháng, nên theo dõi tin địa phương.
Dự án đường mới đang được nhắc. Nhiều tuyến cao tốc, vành đai được bàn tới. Khi chọn nhà, chỉ nên tính trên đường đang chạy thật, không tính trên đường còn trên giấy.
Một ngày đi làm thật trông thế nào
Thử hình dung một người ở Bến Lức làm văn phòng ở phía tây nam thành phố, bắt đầu làm lúc tám giờ. Nếu ra khỏi nhà lúc sáu giờ mười lăm, đường còn thưa, khoảng bảy giờ đã tới, có thời gian ăn sáng gần công ty. Nếu ra khỏi nhà lúc sáu giờ bốn mươi lăm, chỉ trễ nửa tiếng, nhưng gặp đúng lúc mọi người cùng đổ vào thành phố, có hôm tới nơi đã tám giờ kém năm.
Đó là quy luật đầu tiên của người đi làm xa: đi sớm hai mươi phút có khi tiết kiệm được bốn mươi phút. Nhiều người chấp nhận dậy từ năm giờ rưỡi, ăn sáng ở thành phố, để đổi lấy chuyến đi thông thoáng.
Buổi chiều thì khó điều chỉnh hơn, vì giờ tan làm không do mình quyết. Giữa năm giờ và bảy giờ tối, đường ra khỏi thành phố về phía tây và tây nam rất đông. Người lâu năm hay chọn một trong hai cách: về thật sớm nếu công ty cho linh hoạt, hoặc nán lại thành phố tới sau bảy giờ, ăn tối, tập thể dục rồi mới về.
Mùa mưa thêm một lớp khó. Mưa chiều thường tới đúng giờ tan làm, nước đọng ở các đoạn trũng, xe chết máy dạt vào lề. Người đi xe máy luôn để sẵn áo mưa bộ, túi chống nước cho điện thoại và giấy tờ, và chấp nhận có những ngày về muộn hơn một tiếng.
Sau vài tháng, điều mệt nhất thường không phải đường xa mà là cảm giác mất thời gian với con cái. Nhiều gia đình giải quyết bằng cách để một người làm gần nhà, người kia đi xa, thay vì cả hai cùng đi.
Chọn phương tiện: xe máy, ô tô hay xe buýt
Không có phương tiện nào hơn hẳn; mỗi cái hợp với một kiểu người và một kiểu quãng đường.
| Phương tiện | Hợp với ai | Điều cần lưu ý |
|---|---|---|
| Xe máy | Người đi một mình, quãng đường vừa phải, cần chủ động giờ | Nắng mưa, bụi, mệt lưng; nguy cơ va chạm với xe lớn |
| Ô tô cá nhân | Gia đình, người đi cao tốc, chỗ làm có chỗ đậu | Chi phí xăng, phí đường, gửi xe trong thành phố; vẫn kẹt ở cửa ngõ |
| Xe buýt liên tỉnh | Người không muốn tự lái, chỗ làm gần bến hoặc gần tuyến | Phụ thuộc lịch chạy; hỏi lại tuyến và giờ trước khi tính |
| Xe đưa rước của công ty | Công nhân, nhân viên khu công nghiệp có xe tuyến | Đúng giờ cố định, hỏi điểm đón gần nhà |
| Đi chung xe với đồng nghiệp | Người cùng tuyến, cùng giờ | Thỏa thuận rõ chia chi phí và giờ chờ |
Nhiều người kết hợp: xe máy tới một điểm gửi xe, rồi đi xe buýt vào trung tâm, tránh phải chạy xe máy qua đoạn đông nhất.
Giữ sức và giữ an toàn khi đi đường dài mỗi ngày
Mũ bảo hiểm tốt, áo khoác sáng màu. Đi chung đường với xe container, xe khách, mình càng dễ nhìn thấy càng an toàn.
Không chen giữa hai xe lớn. Điểm mù của xe container rất rộng. Giữ khoảng cách, đừng vượt bên phải xe lớn đang rẽ.
Buồn ngủ thì dừng. Chuyến về buổi tối sau một ngày làm là lúc dễ gà gật. Dừng uống ly nước, rửa mặt mười phút còn hơn liều.
Bảo dưỡng xe đều. Đi mỗi ngày gần trăm cây số thì lốp, phanh, xích mòn nhanh. Đừng chờ hỏng mới sửa.
Giữ lưng và cổ. Đi xe máy lâu dễ đau lưng. Ngồi thẳng, chỉnh gương đúng tầm, giãn cơ vài phút khi tới nơi.
Che mặt khỏi bụi. Khẩu trang tốt và kính chắn gió giúp mắt, phổi đỡ khổ trên các đoạn công trình.
Báo cho người nhà lộ trình. Nhất là khi về khuya. Chia sẻ vị trí trên điện thoại giúp người nhà yên tâm và tìm được mình khi có chuyện.
Giữ một khoản dự phòng. Tiền vá xe, tiền ngủ nhờ một đêm khi mưa bão, tiền ăn tối khi phải chờ hết kẹt.
Khi nào nên thôi đi về mỗi ngày
Có những dấu hiệu người đi làm xa nên nghe: liên tục đau lưng, ngủ không đủ sáu tiếng, đã có hơn một lần suýt va chạm vì buồn ngủ, hoặc con cái gần như không gặp cha mẹ trong ngày thường. Những dấu hiệu này tích lại thành chuyện sức khỏe và chuyện gia đình, khó gỡ hơn chuyện tiền thuê nhà.
Lúc đó có vài lựa chọn. Một là thuê một chỗ ở nhỏ trong thành phố cho những ngày giữa tuần, cuối tuần mới về. Hai là đổi sang công việc ở các khu công nghiệp trong tỉnh, vốn đang tuyển nhiều. Ba là thương lượng làm việc từ xa vài ngày một tuần, nếu công việc cho phép.
Không lựa chọn nào là thua cuộc. Người Tây Ninh – Long An đi làm thành phố đã mấy chục năm nay, và ai cũng tìm được một nhịp riêng sau vài lần thử. Điều đáng tránh là cố chịu một nhịp quá sức chỉ vì đã lỡ mua nhà.
Nếu đang tính mua nhà để đi về mỗi ngày, hãy thuê ở trước một vài tháng ngay tại vùng đó và đi làm thật. Không có cách thử nào rẻ và chính xác hơn.
Câu hỏi thường gặp
Ở Bến Lức đi làm TP.HCM mất bao lâu?
Tùy chỗ làm và giờ đi. Tới vùng phía tây nam thành phố, đi sớm trước giờ cao điểm thường dưới một tiếng; đi đúng giờ cao điểm có khi hơn một tiếng. Hãy đi thử đúng tuyến của mình vài ngày.
Ở Trảng Bàng đi làm Củ Chi có tiện không?
Khá tiện vì hai nơi liền kề nhau qua quốc lộ 22. Cần để ý xe tải, xe khách chạy về hướng cửa khẩu và đoạn đông quanh các khu công nghiệp lúc tan ca.
Có xe buýt từ Long An cũ lên TP.HCM không?
Có các tuyến xe buýt liên tỉnh nối Long An cũ với TP.HCM. Tuyến và giờ chạy có thể thay đổi, nên tra lại trên ứng dụng xe buýt hoặc hỏi tại bến trước khi lên kế hoạch đi làm.
Đi xe máy hay ô tô đi làm xa thì tốt hơn?
Xe máy chủ động và rẻ hơn nhưng mệt và rủi ro hơn khi đi cạnh xe lớn. Ô tô thoải mái hơn, đi được cao tốc, nhưng tốn chi phí và vẫn kẹt ở cửa ngõ. Nhiều người kết hợp gửi xe máy rồi đi xe buýt.
Làm sao biết mình có chịu được việc đi về mỗi ngày?
Thuê ở vùng đó vài tháng và đi làm thật, đúng giờ thật. Nếu sau một tháng vẫn ngủ đủ, không đau lưng, còn thời gian cho gia đình thì nhịp đó hợp với mình.
Khi nào nên ở lại thành phố thay vì chạy về?
Khi mưa bão lớn, khi tăng ca quá khuya, hoặc khi thấy quá buồn ngủ. Có sẵn một chỗ ngủ nhờ hoặc phòng thuê ngắn ngày trong thành phố giúp tránh những chuyến về liều lĩnh.
