Ở Campuchia, đô la Mỹ được dùng rất rộng rãi bên cạnh đồng riel: giá khách sạn, vé xe, hàng quán ở thành phố thường niêm yết bằng đô la, tiền thối lẻ thường trả bằng riel. Vì vậy người đi từ Tây Ninh nên đổi một ít đô la ở ngân hàng hoặc đại lý đổi ngoại tệ được cấp phép trước khi đi, mang theo tờ mệnh giá nhỏ, và chỉ đổi thêm ở nơi có giấy phép bên kia khi cần.
Ở khu cửa khẩu, người mời đổi tiền đứng khá nhiều, tỉ giá nghe hấp dẫn, đổi nhanh. Nhưng đổi ngoại tệ ở nơi không được cấp phép là vi phạm quy định quản lý ngoại hối của Việt Nam, và rủi ro tiền giả, tiền thiếu rất cao. Bài này nói chuyện tiền từ lúc chuẩn bị tới khi tiêu hết đồng cuối cùng bên kia.
Riel và đô la: tiêu tiền ở Campuchia khác ở nhà thế nào
Người lần đầu sang Campuchia thường bất ngờ vì cùng lúc dùng hai loại tiền. Ở các thành phố và nơi có khách du lịch, giá nhiều thứ ghi bằng đô la Mỹ; mua món nhỏ ở chợ thì người ta nói giá bằng riel. Đưa tờ đô la để trả, tiền thối có khi là đô la, có khi là riel, có khi cả hai.
Điều này làm người mới dễ rối. Cách đơn giản là nắm tỉ giá gần đúng trước khi đi, và trong đầu luôn quy đổi về một loại tiền cho dễ so. Riel có mệnh giá lớn, số không nhiều, nên nhìn tờ tiền đừng vội nghĩ là nhiều hay ít.
Tờ đô la ở Campuchia bị kén khá kỹ. Tờ rách, tờ có vết mực, tờ quá cũ hoặc bị gấp mép thường bị từ chối. Người đi nên đổi những tờ còn mới, phẳng, và cất trong ví không gấp đôi.
Ở vùng sát biên giới, có nơi nhận cả tiền Việt, nhất là quanh khu Bavet. Nhưng không nên dựa vào chuyện đó khi đi sâu vào nội địa. Mang đô la và đổi thêm riel khi cần là cách dễ nhất.
Đổi tiền ở đâu cho đúng luật?
Ngân hàng thương mại trong nước. Đổi trước khi đi, có chứng từ. Nên báo mục đích đi du lịch, mang theo hộ chiếu nếu được yêu cầu.
Đại lý đổi ngoại tệ được cấp phép. Có giấy phép treo tại quầy, có bảng tỉ giá, có biên lai. Ở khu cửa khẩu có thể có những điểm như vậy, hỏi rõ trước khi đổi.
Không đổi với người đứng ngoài đường. Mua bán ngoại tệ không đúng nơi được phép là vi phạm, cả người đổi cũng có thể bị phạt và bị tịch thu số tiền.
Không đổi trong quán, tiệm vàng không có phép đổi ngoại tệ. Không phải tiệm vàng nào cũng được phép làm đại lý đổi ngoại tệ.
Bên kia biên giới, đổi ở ngân hàng hoặc quầy đổi tiền có biển rõ. Đổi ở quầy có bảng tỉ giá, đếm lại tại chỗ.
Rút tiền tại máy ATM. Nhiều máy ở thành phố lớn bên kia cho rút đô la; hỏi ngân hàng của mình về phí rút ở nước ngoài.
Giữ biên lai đổi tiền. Biên lai giúp chứng minh nguồn tiền khi được hỏi.
Đổi vừa đủ. Đổi dư nhiều riel về lại khó đổi ngược, tỉ giá thiệt.
Mang tiền gì, dùng vào việc gì
Bảng dưới gợi ý cách chia tiền cho một chuyến du lịch ngắn ngày qua cửa khẩu Tây Ninh.
| Loại tiền, phương tiện | Dùng khi nào | Lưu ý |
|---|---|---|
| Đô la Mỹ tờ mệnh giá nhỏ | Trả xe, phòng, vé tham quan, quán ăn ở thành phố | Tờ mới, phẳng, không rách, không vết bút |
| Riel | Mua đồ ăn vặt, nước uống, tiền thối lẻ | Dùng hết trước khi về; đổi ngược thường thiệt |
| Tiền Việt | Chi tiêu ở phía Việt Nam, đôi khi quanh khu Bavet | Không dựa vào khi đi sâu nội địa |
| Thẻ ngân hàng quốc tế | Khách sạn, nhà hàng lớn, siêu thị | Hỏi ngân hàng về phí giao dịch nước ngoài |
| Ví điện tử, chuyển khoản | Một số nơi có liên kết thanh toán qua mã QR | Kiểm tra trước ứng dụng của mình có dùng được không |
Tiền mặt mang theo vượt hạn mức quy định thì phải khai hải quan khi xuất cảnh. Mang vừa đủ, phần còn lại dùng thẻ là cách nhẹ nhõm nhất.
Tiền giả, tiền thiếu và những mánh ở chỗ đổi tiền
Mánh phổ biến nhất ở chỗ đổi tiền không phép là đếm nhanh rồi rút bớt. Người đổi đếm trước mặt khách, đưa xấp tiền, nhưng trong lúc gấp lại đã kéo ra vài tờ. Khách vội lên xe, đi rồi mới đếm lại thì không còn ai để hỏi.
Mánh thứ hai là kẹp tờ giả, tờ hết lưu hành, hoặc tờ rách mà sang bên kia không ai nhận. Người mới không quen mặt tiền nước ngoài khó nhận ra. Đổi ở ngân hàng hoặc quầy có phép thì gần như tránh được chuyện này.
Mánh thứ ba là báo tỉ giá đẹp nhưng cộng thêm "phí" sau khi đã đếm tiền ra. Tỉ giá cuối cùng thực ra tệ hơn chỗ đàng hoàng. Luôn hỏi số tiền cuối cùng mình nhận được, không chỉ hỏi tỉ giá.
Ngay cả ở quầy đàng hoàng, vẫn nên đếm lại tại chỗ, trước mặt người đổi, rồi mới cất tiền. Chia tiền làm hai nơi: một ít trong ví để tiêu, phần còn lại cất kín. Đừng rút cả xấp tiền ra giữa chợ để trả một món nhỏ.
Sai lầm thường gặp chuyện tiền khi qua biên giới
Đổi hết tiền ở cửa khẩu vì tiện. Tiện nhưng thường thiệt và có rủi ro pháp lý nếu đổi chỗ không phép.
Mang tờ đô la cũ, rách. Bên kia có thể không nhận, mang về đổi lại cũng mất giá.
Mang quá nhiều tiền mặt mà không khai. Vượt hạn mức phải khai báo; không khai có thể bị phạt.
Không báo ngân hàng trước khi dùng thẻ ở nước ngoài. Có ngân hàng tạm khoá thẻ khi thấy giao dịch lạ ở nước ngoài.
Đưa thẻ cho người khác cầm đi quẹt. Thẻ có thể bị sao chép thông tin; nên quẹt trước mặt mình.
Giữ lại nhiều riel lẻ. Về nước rất khó đổi lại; tiêu hết trước khi qua cửa khẩu chiều về.
Rút cả xấp tiền ra nơi đông người. Dễ bị để ý, dễ mất cắp.
Không biết tỉ giá gần đúng. Không biết thì không nhận ra mình đang bị đổi thiệt.
Câu hỏi thường gặp
Đi Campuchia nên mang đô la hay tiền Việt?
Nên mang đô la Mỹ tờ nhỏ, còn mới vì đô la được dùng rộng rãi ở Campuchia, nhất là ở thành phố và điểm du lịch. Tiền Việt chỉ đôi khi dùng được ở vùng sát biên giới.
Đổi tiền ở cửa khẩu Mộc Bài có hợp pháp không?
Chỉ hợp pháp khi đổi tại ngân hàng hoặc đại lý đổi ngoại tệ được cấp phép. Đổi với người đứng ngoài đường là vi phạm quy định quản lý ngoại hối và dễ gặp tiền giả, tiền thiếu.
Tiền riel còn dư mang về đổi lại được không?
Riel rất khó đổi lại ở Việt Nam và thường bị thiệt. Nên đổi vừa đủ và tiêu hết riel trước khi về.
Ở Campuchia có quẹt thẻ được không?
Khách sạn, nhà hàng lớn, siêu thị ở thành phố thường nhận thẻ quốc tế. Chợ, quán nhỏ chủ yếu dùng tiền mặt, nên vẫn cần mang một ít đô la và riel.
Vì sao tờ đô la của mình bị từ chối ở Campuchia?
Ở Campuchia, tờ đô la rách, có vết mực, quá cũ hoặc gấp mép thường bị từ chối. Đổi những tờ còn mới, phẳng và cất trong ví không gấp.
Mang bao nhiêu tiền mặt đi Campuchia là vừa?
Tuỳ số ngày và cách đi, nhưng nên mang vừa đủ chi tiêu cơ bản và dùng thẻ cho khoản lớn. Tiền mặt vượt hạn mức quy định phải khai hải quan khi xuất cảnh.
