Mua sắm ở khu thương mại cửa khẩu Mộc Bài không còn là chuyện "cứ ra cửa khẩu là rẻ". Ưu đãi miễn thuế ở khu kinh tế cửa khẩu đi kèm điều kiện về người mua, loại hàng và định mức, và chính sách này đã điều chỉnh nhiều lần qua các năm. Người mua khôn là người hỏi rõ món mình định mua có được ưu đãi không, so giá với nơi khác, lấy hoá đơn, và chỉ mang về trong mức cho phép.
Nhiều người ở TP.HCM vẫn nhớ thời Mộc Bài đông nghẹt người đi mua bánh kẹo, mỹ phẩm, rượu ngoại dịp Tết. Bây giờ cảnh đó đã thưa hơn, nhưng khu cửa khẩu vẫn có chợ, siêu thị, cửa hàng, và vẫn có người đi chuyến cuối tuần để mua sắm. Bài này giúp chuyến đi đó không thành chuyến mang về một túi hàng không rõ nguồn gốc.
Khu kinh tế cửa khẩu và chuyện "miễn thuế" hiểu cho đúng
Quanh cửa khẩu Mộc Bài là một khu kinh tế cửa khẩu, trong đó có khu thương mại với siêu thị, cửa hàng, chợ. Ý tưởng ban đầu là tạo nơi giao thương sôi động sát biên giới, có những ưu đãi riêng về thuế để thu hút người buôn bán và người mua.
Chữ "miễn thuế" dễ làm người ta hiểu nhầm. Không phải món nào bày bán trong khu cũng được miễn thuế, cũng không phải ai đến mua cũng được hưởng ưu đãi như nhau. Có hàng là hàng nội địa bình thường, giá như ngoài phố; có hàng nhập khẩu đã nộp đủ thuế; có hàng được hưởng chính sách riêng nhưng kèm định mức hoặc chỉ dành cho một số đối tượng.
Chính sách với hàng bán trong khu kinh tế cửa khẩu đã điều chỉnh nhiều lần. Có giai đoạn người dân nơi khác đến mua được hưởng ưu đãi, có giai đoạn bị siết lại vì tình trạng gom hàng đem đi bán. Vì vậy thông tin truyền miệng "năm đó mua rẻ lắm" chưa chắc đúng với bây giờ.
Cách đơn giản nhất là hỏi thẳng ở quầy: món này có phải hàng được ưu đãi không, có định mức không, mang về nội địa có cần giấy tờ gì không. Cửa hàng làm ăn đàng hoàng sẽ trả lời rõ; chỗ nào nói vòng vo thì nên cẩn thận.
Mua gì ở khu cửa khẩu thì hợp lý?
Hàng tiêu dùng đóng gói có nhãn rõ. Bánh kẹo, đồ khô, đồ gia dụng có tem nhãn tiếng Việt, có nhà nhập khẩu, hạn sử dụng rõ ràng là nhóm dễ mua nhất.
Đồ dùng cho chuyến đi. Áo mưa, nón, nước uống, đồ ăn nhẹ trước khi qua biên giới; mua ở đây tiện hơn mua bên kia.
Đặc sản Tây Ninh. Muối tôm, bánh tráng phơi sương, mãng cầu thường có bán quanh khu; hỏi nguồn gốc, chọn nơi có bao bì rõ.
Hàng có hoá đơn, có bảo hành. Đồ điện, đồ gia dụng giá trị cao chỉ nên mua khi có hoá đơn và bảo hành dùng được ở nơi mình sống.
Không nên ham mỹ phẩm, thuốc không nhãn phụ. Mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thuốc không có nhãn phụ tiếng Việt thì khó biết thật giả, dùng sai có hại cho sức khoẻ.
Rượu, thuốc lá cần hỏi kỹ. Đây là nhóm hàng có định mức và quản lý chặt; hàng không tem hợp lệ có thể bị tịch thu khi kiểm tra trên đường.
Hàng hiệu giá rẻ bất thường. Túi, đồng hồ, giày "hàng hiệu" giá rẻ ở khu biên giới phần lớn là hàng nhái. Mua hàng giả biết là giả vẫn có thể gặp rắc rối khi bị kiểm tra.
So giá trước khi đi. Tra giá món định mua ở siêu thị thành phố hay trên mạng. Nhiều món ở khu cửa khẩu giá ngang, có món còn đắt hơn.
Mua sắm ở Mộc Bài mà không rước phiền: làm theo thứ tự này
Một chuyến mua sắm cuối tuần sẽ dễ chịu hơn nhiều nếu chuẩn bị theo các bước sau.
- Lập danh sách và giá tham khảo. Ghi món cần mua và giá ở thành phố để so tại chỗ.
- Hỏi điều kiện ưu đãi ngay ở quầy. Hỏi món đó có được miễn hay giảm thuế không, ai được hưởng, có định mức không.
- Kiểm tra nhãn, hạn dùng, tem. Hàng nhập khẩu phải có nhãn phụ tiếng Việt, tên đơn vị nhập khẩu; rượu, thuốc lá phải có tem theo quy định.
- Lấy hoá đơn. Hoá đơn là thứ chứng minh nguồn gốc khi bị kiểm tra trên đường về, cũng là căn cứ đổi trả.
- Đừng nhận mang hộ. Người lạ nhờ mang giúp vài thùng hàng ra khỏi khu là dấu hiệu chuyển hàng vượt định mức; người cầm hàng là người chịu trách nhiệm.
- Chia hàng gọn, dễ kiểm. Để hàng mua cùng hoá đơn trong một túi; khi được kiểm tra, mở ra là đối chiếu được ngay.
- Giữ hoá đơn tới khi về nhà. Đừng vứt hoá đơn ở bãi xe. Có những điểm kiểm tra trên đường về nội địa.
Những chiêu bán hàng cần tỉnh táo
Khu cửa khẩu nào cũng có những chiêu bán hàng nhắm vào người từ xa tới, vì người ta nghĩ khách khó quay lại đổi trả. Chiêu phổ biến nhất là "hàng xách tay từ bên kia, giá gốc": món hàng được kể là vừa mang qua biên giới, chính hãng, nên rẻ. Thật ra hàng chính hãng nhập đúng đường thì có hoá đơn, có nhãn phụ; hàng không có những thứ đó thì không ai bảo đảm.
Chiêu thứ hai là giục quyết nhanh: "hôm nay mới có lô này, mai hết", "mua hai tặng một chỉ trong giờ này". Khi bị giục, cứ bình tĩnh đi xem thêm vài quầy. Hàng thật sự tốt thì không biến mất trong mười lăm phút.
Chiêu thứ ba nhắm vào người mua thuốc, thực phẩm chức năng cho người thân: kể bệnh của người khác, gieo lo lắng, rồi đưa ra món "đặc trị" mang từ nước ngoài về. Thuốc và thực phẩm chức năng phải hỏi bác sĩ, dược sĩ, mua ở nơi có giấy phép, không mua theo lời kể ở quầy chợ biên giới.
Cuối cùng là chuyện cân đo, thối tiền. Đông người, vội vàng là lúc dễ nhầm. Đếm lại tiền thối, xem lại cân trước khi rời quầy; nhầm thật thì nói nhẹ nhàng, phần lớn người bán sẽ sửa.
Những sai lầm thường gặp khi đi mua sắm ở cửa khẩu
Tin chắc mọi món đều rẻ hơn. Không có hoá đơn so sánh thì "rẻ" chỉ là cảm giác.
Mua số lượng lớn để bán lại. Hàng ưu đãi ở khu cửa khẩu thường không dành cho mục đích buôn bán; mang số lượng lớn ra nội địa có thể bị xử lý.
Mua thực phẩm tươi sống không rõ nguồn. Thịt, gia cầm, trứng không có kiểm dịch là rủi ro dịch bệnh và có thể bị tịch thu.
Mua pháo, đồ chơi nguy hiểm. Pháo nổ là hàng cấm. Có người bán lén ở vùng biên, mua là vi phạm pháp luật.
Mua thuốc lá, rượu không tem. Hàng không tem hợp lệ có thể bị tịch thu, phạt khi kiểm tra.
Để hàng trong xe trống người. Bãi xe đông, xe để lâu, hàng nhìn thấy từ ngoài là dễ mất.
Đi giữa trưa nắng. Khu cửa khẩu rộng, đi bộ giữa các khu nắng gắt; đi buổi sáng mát, ít người hơn.
Quên kiểm hạn sử dụng. Hàng tồn lâu ở khu vực ít khách có thể cận hạn. Lật đáy hộp xem ngày.
Câu hỏi thường gặp
Mua hàng ở Mộc Bài có còn rẻ không?
Tuỳ món. Nhiều mặt hàng nay có giá ngang hoặc gần bằng siêu thị thành phố, một số món được ưu đãi thì rẻ hơn nhưng có định mức. Nên mang theo giá tham khảo để so tại chỗ.
Ai được mua hàng miễn thuế ở khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài?
Đối tượng được hưởng và định mức do quy định hiện hành đặt ra và đã thay đổi qua nhiều thời kỳ. Hỏi trực tiếp tại quầy hoặc ban quản lý khu kinh tế để biết mình có được hưởng không.
Mua rượu, thuốc lá ở cửa khẩu mang về được bao nhiêu?
Rượu, thuốc lá có định mức chặt và phải có tem hợp lệ. Mức cụ thể nên hỏi hải quan hoặc nơi bán, và giữ hoá đơn suốt đường về.
Mua mỹ phẩm ở chợ biên giới có an toàn không?
Rủi ro cao nếu hàng không có nhãn phụ tiếng Việt và không rõ đơn vị nhập khẩu. Mỹ phẩm giả có thể gây kích ứng, nên mua ở nơi có hoá đơn và nguồn gốc rõ.
Có nên mua hàng giúp người khác ở Mộc Bài?
Mua vài món cho người nhà thì bình thường. Nhận mang số lượng lớn cho người lạ hoặc để bán thì có thể vượt định mức, người cầm hàng sẽ chịu trách nhiệm khi bị kiểm tra.
Đi mua sắm ở Mộc Bài nên đi lúc nào?
Buổi sáng ngày thường là dễ chịu nhất: mát, ít người, dễ hỏi han. Dịp cận Tết đông hơn, nên đi sớm và giữ tài sản cẩn thận.
