Nên chọn cửa khẩu theo nơi mình xuất phát và nơi mình muốn tới. Đi từ TP.HCM sang Phnom Penh, Siem Reap thì Mộc Bài thuận nhất vì nằm trên trục Xuyên Á; ở phía bắc Tây Ninh cũ hoặc đi các tỉnh phía đông bắc Campuchia thì Xa Mát gần hơn; còn người ở vùng Đồng Tháp Mười của Long An cũ thì cửa khẩu Bình Hiệp ở Kiến Tường là cửa nhà.
Sau khi Tây Ninh và Long An hợp nhất, tỉnh mới có một dải biên giới dài với Campuchia và nhiều cửa khẩu lớn nhỏ. Bài này chỉ nói ba cửa khẩu quốc tế quen tên nhất, so chúng theo những điều người đi thật sự cần: đường tới, độ đông, loại khách, loại hàng, và những gì nên hỏi trước khi đặt chân tới.
Ba cửa khẩu quốc tế nhìn cạnh nhau
Bảng dưới so sánh theo hướng sử dụng, không phải xếp hạng. Mỗi cửa khẩu có vai trò riêng.
| Tiêu chí | Mộc Bài | Xa Mát | Bình Hiệp |
|---|---|---|---|
| Vị trí quen gọi | Bến Cầu (cũ), Tây Ninh cũ | Tân Biên (cũ), Tây Ninh cũ | Kiến Tường, Long An cũ |
| Cửa khẩu đối diện phía Campuchia | Bavet (Svay Rieng) | Trapeang Phlong (Tbong Khmum) | Prey Vor (Svay Rieng) |
| Đường dẫn tới | Quốc lộ 22, trục Xuyên Á | Quốc lộ 22B qua thành phố Tây Ninh cũ | Từ vùng Mộc Hóa, Kiến Tường đi lên |
| Hợp với ai | Khách du lịch TP.HCM đi Phnom Penh, Siem Reap | Người ở phía bắc Tây Ninh cũ, hàng nông sản | Người vùng Đồng Tháp Mười, giao thương tiểu ngạch |
| Độ đông | Đông nhất, nhất là dịp lễ, cuối tuần | Vừa phải, xe hàng nhiều | Thưa hơn, chủ yếu người địa phương |
| Dịch vụ quanh cửa khẩu | Nhiều: chợ, trung tâm thương mại, bến bãi | Có chợ, bãi hàng | Ít hơn, nên chuẩn bị sẵn |
Ranh giới hành chính đã thay đổi sau sắp xếp năm 2025; tên huyện cũ ở đây chỉ để định hướng. Cần địa chỉ mới, tra cổng thông tin chính thức của tỉnh.
Mộc Bài: tiện cho khách du lịch nhưng không phải lúc nào cũng nhanh
Mộc Bài là lựa chọn mặc định của người đi từ TP.HCM, vì đường thẳng, xe khách nhiều, sang Bavet rồi theo đường lớn về Phnom Penh. Người đi lần đầu ít khi phải nghĩ: lên xe khách ở thành phố là xe tự chạy qua Mộc Bài.
Cái giá của sự tiện là đông. Những dịp nghỉ lễ dài, hàng xe khách xếp ở bãi trước nhà kiểm soát, hàng người làm thủ tục kéo dài. Người đi xe riêng hay đi bộ cũng chung hàng với khách xe khách. Ai có việc gấp thì nên tránh những ngày cao điểm.
Mộc Bài cũng là cửa khẩu có nhiều người mời chào nhất: đổi tiền, xe ôm qua vùng giữa, "làm thủ tục giúp". Ai đã đủ giấy tờ thì không cần những dịch vụ này. Đổi tiền nên đổi ở ngân hàng hoặc điểm được cấp phép trước khi đi.
Với hàng hoá, Mộc Bài có bãi xe tải, kho hàng, nhưng xe hàng và xe khách đi chung một khu vực rộng nên lúc đông khá hỗn độn. Người lái xe cá nhân tới đây nên đi chậm, quan sát xe tải quay đầu, lùi vào bãi.
Xa Mát: cửa khẩu của phía bắc và của nông sản
Xa Mát nằm ở phía bắc, đi từ thành phố Tây Ninh cũ theo quốc lộ 22B lên. Người ở các vùng Tân Biên, Tân Châu, Hòa Thành (cũ) hay khách hành hương núi Bà Đen muốn ghé biên giới thường chọn cửa này vì gần hơn hẳn so với vòng xuống Mộc Bài.
Phía bên kia là Trapeang Phlong thuộc tỉnh Tbong Khmum, vùng có nhiều đồn điền cao su, ruộng mì, điều. Vì vậy Xa Mát là cửa khẩu quen của hàng nông sản: mì lát, hạt điều, nông sản thô từ phía bạn sang các nhà máy chế biến của Tây Ninh. Xe tải hàng nhiều hơn xe khách du lịch.
Không khí ở Xa Mát vì thế khác Mộc Bài: ít người mời chào, nhiều xe hàng, nhiều người làm nghề giao nhận. Khách du lịch đi qua đây thường là người tự đi, có lịch trình riêng, hoặc người đi thăm thân ở các tỉnh phía đông bắc Campuchia.
Gần Xa Mát còn có khu rừng Lò Gò – Xa Mát, vùng thiên nhiên được bảo vệ. Ai kết hợp đi rừng với ghé cửa khẩu nên nhớ đây là khu bảo tồn và vùng biên giới, có những chỗ cần giấy phép hoặc không được vào; hỏi kiểm lâm, biên phòng trước khi tự đi đường mòn.
Bình Hiệp: cửa khẩu của vùng Đồng Tháp Mười
Bình Hiệp nằm ở Kiến Tường, vùng Mộc Hóa cũ thuộc Long An trước đây, giữa miền Đồng Tháp Mười. Sau khi hai tỉnh hợp nhất, đây là cửa khẩu quốc tế của phía Long An cũ trong tỉnh Tây Ninh mới. Phía bên kia là Prey Vor, thuộc tỉnh Svay Rieng.
Người dùng cửa khẩu này phần nhiều là cư dân vùng biên, người buôn bán nhỏ, người đi thăm thân. Khách du lịch từ TP.HCM ít chọn Bình Hiệp vì đường đi Phnom Penh qua Mộc Bài thuận hơn. Nhưng với người ở Kiến Tường, Tân Hưng, Vĩnh Hưng (cũ), đi Bình Hiệp gần hơn nhiều so với vòng lên Mộc Bài.
Vùng này là đất trũng, mùa nước nổi nước lên mênh mông. Đường tới cửa khẩu đã được làm cao, nhưng những ngày mưa lớn vẫn nên đi chậm, coi chừng đoạn đường ướt và xe nông nghiệp.
Vì thưa người hơn, dịch vụ quanh Bình Hiệp cũng ít hơn. Người đi qua đây nên chuẩn bị sẵn tiền, nước uống, thông tin chỗ ở phía bên kia, và hỏi giờ làm việc của cửa khẩu từ trước.
Chọn cửa khẩu: những câu nên tự hỏi
Mình xuất phát từ đâu? Từ TP.HCM, phía nam Tây Ninh cũ thì Mộc Bài; từ phía bắc Tây Ninh cũ thì Xa Mát; từ vùng Đồng Tháp Mười thì Bình Hiệp.
Điểm đến bên kia là đâu? Phnom Penh, Siem Reap thường đi qua Bavet; các tỉnh phía đông bắc Campuchia thuận đường từ Xa Mát; vùng Svay Rieng gần Bình Hiệp.
Mình dùng hộ chiếu hay giấy thông hành? Giấy thông hành biên giới chỉ dùng ở phạm vi các tỉnh giáp biên và qua các cửa khẩu được phép; hỏi kỹ cửa khẩu định đi có chấp nhận không.
Đi xe khách hay xe riêng? Xe khách tuyến đi Phnom Penh gần như đều qua Mộc Bài. Đi cửa khẩu khác thường phải tự đi hoặc thuê xe.
Có mang hàng không? Hàng hoá có cửa khẩu và quy trình riêng; mỗi cửa khẩu có thể được phép thông quan những loại hàng khác nhau. Hỏi hải quan hoặc đại lý khai thuê trước.
Đi vào ngày nào? Ngày lễ, cuối tuần Mộc Bài rất đông; nếu lịch cho phép, đi ngày thường.
Có ai đón bên kia không? Cửa khẩu nhỏ ít xe dịch vụ phía bên kia; có người đón thì chọn cửa khẩu nào cũng dễ.
Cửa khẩu có đang làm việc bình thường không? Có lúc cửa khẩu điều chỉnh giờ hoặc tạm ngưng một số hoạt động. Hỏi lại ngay trước ngày đi.
Câu hỏi thường gặp
Cửa khẩu nào gần TP.HCM nhất để sang Campuchia?
Mộc Bài là cửa khẩu quốc tế gần TP.HCM nhất trên tuyến đường bộ, nằm trên quốc lộ 22 thuộc trục Xuyên Á. Đây cũng là cửa khẩu mà phần lớn xe khách tuyến TP.HCM – Phnom Penh đi qua.
Cửa khẩu Xa Mát đối diện cửa khẩu nào của Campuchia?
Xa Mát đối diện cửa khẩu Trapeang Phlong thuộc tỉnh Tbong Khmum. Cửa khẩu này nằm ở phía bắc Tây Ninh cũ, đi theo quốc lộ 22B.
Cửa khẩu Bình Hiệp ở đâu?
Bình Hiệp nằm ở Kiến Tường, vùng Đồng Tháp Mười thuộc Long An cũ, nay thuộc tỉnh Tây Ninh. Phía Campuchia đối diện là Prey Vor thuộc tỉnh Svay Rieng.
Khách du lịch có đi qua Xa Mát hoặc Bình Hiệp được không?
Được, nếu có hộ chiếu hợp lệ và cửa khẩu đang làm thủ tục cho người. Tuy vậy dịch vụ xe, đổi tiền, chỗ nghỉ quanh hai cửa khẩu này ít hơn Mộc Bài nên cần chuẩn bị kỹ.
Sau khi sáp nhập, Tây Ninh có bao nhiêu cửa khẩu?
Tỉnh Tây Ninh mới có nhiều cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính và cửa khẩu phụ dọc biên giới với Campuchia. Danh sách đầy đủ và tình trạng hoạt động nên tra trên cổng thông tin chính thức của tỉnh hoặc hỏi Bộ đội Biên phòng.
