Người Việt Nam đi du lịch Campuchia qua cửa khẩu quốc tế Mộc Bài chỉ cần một cuốn hộ chiếu còn hạn: công dân hai nước được miễn thị thực khi đi ngắn ngày theo thoả thuận trong khối ASEAN. Thủ tục gồm ba chặng: làm xuất cảnh ở phía Việt Nam, đi qua khoảng đất giữa hai cửa khẩu, rồi làm nhập cảnh ở cửa khẩu Bavet phía Campuchia.
Nghe thì gọn, nhưng người đi lần đầu vẫn hay mất giờ vì những chuyện nhỏ: hộ chiếu gần hết hạn, quên giấy tờ của con, xếp nhầm hàng, hay mang theo món đồ phải khai mà không biết. Bài này đi lần lượt từ lúc chuẩn bị ở nhà tới lúc đặt chân sang đất bạn, để chuyến đi đầu tiên qua Mộc Bài không có gì bất ngờ.
Thủ tục và yêu cầu giấy tờ có thể thay đổi theo từng thời kỳ, nên trước ngày đi nên hỏi lại nhà xe, công ty du lịch hoặc cơ quan xuất nhập cảnh.
Mộc Bài nằm ở đâu và vì sao là cửa khẩu đông nhất của Tây Ninh
Mộc Bài thuộc vùng Bến Cầu (cũ) của tỉnh Tây Ninh, nằm trên trục đường Xuyên Á nối TP.HCM với Phnom Penh. Từ trung tâm TP.HCM đi theo quốc lộ 22 về hướng Trảng Bàng, Gò Dầu là tới, nên đây là cửa khẩu gần thành phố nhất trên tuyến đường bộ sang Campuchia. Phía bên kia là cửa khẩu Bavet, thuộc tỉnh Svay Rieng.
Chính vị trí đó làm Mộc Bài đông. Xe khách tuyến TP.HCM đi Phnom Penh, đi Siem Reap gần như đều chạy qua đây. Người buôn bán, người đi thăm thân, công nhân làm việc bên kia biên giới, khách du lịch tự túc, tất cả dồn về một cửa. Những dịp lễ dài, cuối tuần hay quanh Tết, hàng người làm thủ tục có lúc kéo dài.
Quanh cửa khẩu là khu kinh tế cửa khẩu với chợ, trung tâm thương mại, bến bãi, kho hàng. Người lần đầu tới thường bất ngờ vì khu này rộng, nhiều công trình, khác hẳn hình dung về một trạm gác giữa đồng. Phía Bavet bên kia cũng có một dãy khách sạn, khu giải trí mọc lên sát đường biên.
Vì đông nên Mộc Bài cũng là nơi có nhiều dịch vụ trung gian nhất: người mời đổi tiền, người mời làm thủ tục nhanh, người mời chở xe ôm qua vùng giữa. Phần lớn những dịch vụ đó không cần thiết nếu giấy tờ của mình đầy đủ, và một số còn tiềm ẩn rủi ro, sẽ nói ở phần sau.
Cần chuẩn bị những giấy tờ gì trước khi đi?
Hộ chiếu còn hạn đủ dài. Khi xuất cảnh, hộ chiếu thường phải còn hạn từ sáu tháng trở lên. Hộ chiếu sắp hết hạn nên làm lại trước, đừng đợi tới cửa khẩu mới biết.
Kiểm tra hộ chiếu không rách, không ướt. Trang thông tin bị bong, trang bị nhoè nước có thể bị từ chối. Cất hộ chiếu trong túi chống nước, nhất là mùa mưa.
Trẻ em cần giấy tờ riêng. Hiện nay trẻ em thường phải có hộ chiếu riêng. Trẻ đi với người không phải cha mẹ thì nên mang thêm giấy tờ chứng minh được cha mẹ đồng ý; hỏi cơ quan xuất nhập cảnh để chuẩn bị đúng loại.
Giấy thông hành biên giới là loại khác. Đây là giấy cấp cho người có hộ khẩu thường trú ở các tỉnh giáp biên, chỉ dùng để sang các tỉnh giáp biên phía bạn. Đi Phnom Penh, Siem Reap thì dùng hộ chiếu.
Mang bản chụp giấy tờ. Chụp trang thông tin hộ chiếu, lưu trên điện thoại và in một bản để riêng một chỗ. Mất hộ chiếu bên kia biên giới, bản chụp giúp làm thủ tục nhanh hơn.
Thông tin chỗ ở và hành trình. Ghi sẵn tên khách sạn hoặc địa chỉ người thân bên kia; đôi khi được hỏi, trả lời rõ ràng sẽ nhanh hơn.
Tiền mặt vừa đủ, có tờ mệnh giá nhỏ. Mang đủ chi tiêu những ngày đầu. Tiền mặt mang theo vượt mức quy định thì phải khai hải quan.
Thuốc men cá nhân có đơn. Người đang dùng thuốc điều trị nên mang theo đơn thuốc hoặc vỏ hộp, mang lượng vừa đủ dùng cho chuyến đi.
Xe máy, ô tô cá nhân cần giấy phép riêng. Muốn chạy xe của mình sang bên kia phải có giấy phép theo quy định vận tải qua biên giới; không có thì để xe lại phía Việt Nam.
Thủ tục ở cửa khẩu diễn ra theo thứ tự nào?
Dưới đây là trình tự thường gặp khi đi từ Việt Nam sang. Cách bố trí quầy, lối đi có thể thay đổi theo thời gian.
- Xuống xe và mang theo hành lý. Xe khách thường dừng ở khu vực trước nhà kiểm soát. Hành lý xách tay mang theo người; hành lý lớn có lúc phải lấy xuống để qua máy soi.
- Kiểm soát xuất cảnh phía Việt Nam. Đưa hộ chiếu cho cán bộ biên phòng. Nếu đi xe khách, nhân viên nhà xe có thể gom hộ chiếu làm thủ tục chung; khi đó nghe gọi tên để nhận lại.
- Qua máy soi hải quan. Đặt hành lý lên băng chuyền. Ai mang hàng phải khai, ngoại tệ hay vàng vượt mức quy định thì khai ở bước này.
- Đi qua vùng giữa hai cửa khẩu. Đoạn đường ngắn giữa hai nhà kiểm soát; có người đi bộ, có người lên lại xe của nhà xe. Đi đúng lối dành cho người, không đi tắt.
- Nhập cảnh phía Campuchia ở Bavet. Xếp hàng, đưa hộ chiếu để đóng dấu nhập cảnh. Người Việt đi du lịch ngắn ngày được miễn thị thực, không phải mua visa.
- Kiểm tra hành lý phía bạn nếu được yêu cầu. Hải quan Campuchia có thể kiểm hành lý ngẫu nhiên. Hợp tác, trả lời ngắn gọn.
- Kiểm lại hộ chiếu trước khi rời quầy. Xem dấu nhập cảnh đã đóng chưa, ngày có đúng không. Thiếu dấu là chuyện rắc rối khi quay về.
Chiều về làm ngược lại: xuất cảnh ở Bavet, đi qua vùng giữa, nhập cảnh và qua hải quan ở Mộc Bài. Chiều về thường là chiều người ta mang theo hàng mua bên kia, nên phần kiểm hành lý có khi lâu hơn.
Đi xe khách hay tự đi: mỗi cách có cái lợi riêng
Phần lớn khách du lịch chọn xe khách chạy thẳng từ TP.HCM sang Phnom Penh. Cái lợi là không phải lo chuyển xe ở biên giới, nhân viên nhà xe quen thủ tục, gom hộ chiếu, chỉ chỗ xếp hàng. Cái phải chịu là thời gian phụ thuộc cả xe: một người vướng giấy tờ thì cả xe chờ.
Khi đi xe khách, có lúc nhân viên xin thêm một khoản để "làm thủ tục nhanh". Hãy hỏi rõ khoản đó là gì, có phải lệ phí chính thức không, và ai thu. Người Việt đi du lịch ngắn ngày không phải trả phí thị thực; khoản nào không rõ ràng thì có quyền tự xếp hàng làm thủ tục.
Tự đi bằng xe cá nhân tới cửa khẩu rồi đi bộ qua cũng được, nhất là người chỉ sang Bavet trong ngày hoặc có người thân đón phía bên kia. Khi đó phải gửi xe ở bãi phía Việt Nam, nhớ chỗ gửi, hỏi giá trước, và giữ vé xe cẩn thận.
Người đi một mình lần đầu nên chọn xe khách, ít nhất cho chuyến đầu, để quen trình tự. Từ chuyến thứ hai trở đi, khi đã biết mình cần đứng hàng nào, đưa giấy gì, việc tự đi trở nên nhẹ nhàng hơn nhiều.
Dù đi cách nào, nên tới cửa khẩu vào buổi sáng. Buổi chiều tối là lúc xe về đông, người nhiều, và nếu có trục trặc giấy tờ thì còn ít thời gian xoay xở.
Những lỗi hay làm mất giờ ở cửa khẩu
Hộ chiếu gần hết hạn. Lỗi phổ biến nhất và không sửa được tại chỗ. Kiểm hạn hộ chiếu ngay khi lên kế hoạch.
Đưa nhầm giấy thông hành cho chuyến đi xa. Giấy thông hành biên giới không dùng được để đi sâu vào nội địa Campuchia.
Không nghe nhà xe gọi tên. Khi hộ chiếu được gom làm chung, mải đi mua đồ uống là lỡ lượt, cả xe phải chờ.
Mang hàng nhiều mà không khai. Mang hàng mang tính buôn bán, ngoại tệ, vàng vượt mức mà không khai là bị giữ lại làm việc, có thể bị phạt.
Nhờ người lạ cầm hộ hành lý qua máy soi. Không biết trong túi có gì thì người đứng tên hành lý là người chịu trách nhiệm.
Đổi tiền với người đứng ngoài đường. Đổi ngoại tệ ở nơi không được cấp phép là vi phạm, lại dễ bị đưa tiền giả hoặc thiếu.
Chụp ảnh khu vực kiểm soát. Khu vực kiểm soát biên giới thường cấm quay phim, chụp ảnh. Muốn chụp thì hỏi trước, hoặc chụp ở khu công cộng bên ngoài.
Tới cửa khẩu sát giờ đóng. Cửa khẩu có giờ làm việc; tới muộn là phải ngủ lại. Hỏi giờ mở cửa trước khi đi.
Câu hỏi thường gặp
Người Việt đi Campuchia qua Mộc Bài có cần visa không?
Công dân Việt Nam đi du lịch ngắn ngày được miễn thị thực khi vào Campuchia, chỉ cần hộ chiếu còn hạn. Đi làm việc, ở dài hạn thì phải có giấy phép, thị thực phù hợp theo quy định của phía bạn.
Hộ chiếu còn hạn bao lâu thì được xuất cảnh?
Thông thường hộ chiếu cần còn hạn từ sáu tháng trở lên khi xuất cảnh. Hộ chiếu sắp hết hạn nên làm mới trước chuyến đi để tránh bị từ chối tại cửa khẩu.
Đi từ TP.HCM tới cửa khẩu Mộc Bài mất bao lâu?
Thời gian phụ thuộc giờ đi và tình trạng giao thông trên quốc lộ 22, giờ cao điểm ra khỏi thành phố có thể chậm đáng kể. Nên xuất phát sớm buổi sáng và hỏi nhà xe giờ dự kiến tới cửa khẩu.
Trẻ em đi qua cửa khẩu Mộc Bài cần giấy tờ gì?
Trẻ em hiện thường phải có hộ chiếu riêng và đi cùng cha mẹ hoặc người được cha mẹ đồng ý. Trước khi đi nên hỏi cơ quan xuất nhập cảnh để chuẩn bị đủ giấy tờ chứng minh quan hệ hoặc giấy đồng ý.
Có thể sang Bavet trong ngày rồi về không?
Được, nhiều người qua lại trong ngày. Vẫn phải làm đủ thủ tục xuất cảnh và nhập cảnh ở cả hai chiều, và nên quay về trước giờ cửa khẩu đóng.
Cửa khẩu Mộc Bài làm việc mấy giờ?
Giờ làm việc của cửa khẩu có thể điều chỉnh theo từng thời kỳ. Hỏi nhà xe, công ty du lịch hoặc tra thông tin từ cơ quan chức năng trước khi đi để khỏi tới muộn.
